Mr.Kem chống nắng hoàn hảo, Tường nhà tớ

Bạn muốn chết già hay “ngủm” sớm vì ung thư da?

Mỗi lần coi quảng cáo về kem chống nắng (KCN) trên TV là mỗi lần tớ chẹp miệng lắc đầu. Thiệt là một sai lầm khi đặt mặt thẩm mỹ (chống đen da) lên trên sức khoẻ (chống ung thư da). Chính tư tưởng “Trắng mới đẹp” xuất hiện nhan nhản trong quảng cáo có thể là lí do những người “Bài da trắng chuộng da nâu” nhìn KCN với ánh mắt hình viên đạn. Vì vậy họ sẽ không xài bất cứ biện pháp bảo vệ da nào mà cứ xông pha dưới nắng gay gắt để da nâu cho nó “trông khoẻ mạnh”. Nhưng nó có thật sự “khoẻ mạnh” như họ nghĩ?

Thật ra sau một lần phơi nắng, da phải tự bảo vệ mình bằng cách sản sinh nhiều melanin và những sắc tố này có nhiệm vụ hấp thu và chuyển hoá ánh nắng mặt trời thành nhiệt (Nguồn). Mục đích cuối cùng là ngăn không cho tia UV xâm nhập sâu và phá huỷ lớp hạ bì ở dưới. Màu da bánh mật ấy chỉ là tạm thời, sau một thời gian nó sẽ tự hết (người VN mình hay gọi là “nhả nắng” áh :))) ) (Nguồn). Tuy nhiên, trong trường hợp nặng, da sẽ bị cháy nắng, phồng rộp và tróc RA TỪNG MẢNG như rắn ấy. Siêu kinh luôn -.-

Trước khi nói sâu hơn về chủ đề này, tớ không thể không nhắc đến điều căn bản nhất nhất. KCN được dùng để bảo vệ da khỏi:

  • Tia UVB (bước sóng ngắn 315-280 nm): làm da bị cháy nắng, đen, bỏng và
  • Tia UVA gồm: tia sóng ngắn UVA-II (320-340 nm), và các tia sóng dài UVA-I (340-400 nm). Nó làm da bị lão hoá, nhăn nheo.
  • Nếu bạn thấy khó khăn thì nhớ kiểu này nè: UVB là “Burns” làm da cháy nắng còn UVA là “Ages” làm da già đi đó :D.

Đây là hình mình hoạ cho sự phá hoại về lâu dài của tia UVA và UVB. Bác lái xe Bill McElligott, 69 tuổi, rong ruổi trên 1 cung đường trong suốt 28 năm trời với cửa sổ được kéo lên. Rất tiếc, kính chỉ có thể chặn được tia UVB chứ không chặn được tia UVA. Ngay cả kính nó còn lọt qua được thì cái khẩu trang mỏng manh kia ăn thua gì :/


Thế 2 tia ấy thì liên quan gì tới ung thư da? Cái gì quá mức cũng không tốt, tia tử ngoại (2 tia UVA và UVB ở trên) cũng không phải là ngoại lệ. Khi da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không được bảo vệ thì cấu trúc DNA của tế bào da bị yếu dần đi. Đến một mức độ tổn thương nào đó, các tế bào phát triển ngoài tầm kiểm soát và, téo teo, dẫn tới ung thư 😥 (Nguồn). Sự phá huỷ sẽ bắt đầu ở trên lớp biểu bì của da sau đó nó sẽ lan sâu và rộng ra, có dạng sẽ di căn tới các nội tạng và gây chết người đóoo :< (Nguồn). Dạng ung thư da phổ biến nhất, và siêu nguy hiểm, là “ung thư tế bào hắc tố” – tên tiếng Anh là “Melanoma”. Khiếp, nghe tên nổi cả da gà :(((. Ở Mỹ, cứ 1 trong 40 người da trắng thì có nguy cơ mắc Melanoma trong suốt cuộc đời họ (Nguồn). Ở Úc – nơi có tỉ lệ ung thư tế bào hắc tố cao nhất – thì 30 người sẽ được chuẩn đoán (mắc bệnh này) mỗi ngày và 1200 người CHẾT mỗi năm (Nguồn)

Để bài viết thuyết phục hơn – nói cách khác là hù cho mấy bạn sợ =)) – tớ đi tìm thông tin về tình trạng của căn bệnh này ở Việt Nam. Lúc đầu tưởng mình sẽ phát hiện ra thông tin gây rúng động cư dân mạng như “Việt Nam có tỉ lệ mắc Melanoma cao nhất TG” hoặc “Việt Nam đuổi kịp Úc về tỉ lệ ung thư da” nhưng hên quá, nó không phải là sự thật :)). Có thể trong 150 000 ca ung thư mới mỗi năm, ung thư da chiếm số lượng quá ít nên không “lọt” vào top 10 phổ biến nhất. Nhiều lúc tớ nói đùa, đợi VN có số ca ung thư da ngang ngửa ung thư phổi hoặc ung thư vú thì may ra các hãng KCN mới được để ý tới :)). Không thì thân phận của mấy ẻm chỉ mãi dành cho các gái điệu đàng xun xoe tôn thờ da trắng bệch như chị Ngọc Trinh.

Nhìn về mặt tiêu cực, Việt Nam chúng ta nằm gần xích đạo nên đón nhận lượng UV nhiều hơn các khu vực khác trên thế giới. Đây là minh chứng cho điều đó:

Nhìn về mặt tích cực, chính vì mức nắng chang chang như thế nên da của chúng ta đã thích ứng khá tốt. Bạn có để ý thấy khách châu Âu khi qua VN du lịch đều bị cháy nắng, da đỏ au như con tôm luộc không? Đó là vì da họ không quen với ánh nắng mặt trời ở miền nhiệt đới ;)).

Chính việc khó bị cháy nắng mà chúng ta đâm ra chủ quan. Phần lớn mọi người ra đường đều bịt kín mít từ đầu tới chân và nghĩ rằng vậy là đủ rồi. NỐ NỒ, da vẫn bị UVA tấn công như thường và hậu quả sẽ hiện rõ sau vài chục năm nữa. Về mặt thẩm mỹ, lúc đó mới đi chữa nám hay xoá nếp nhăn thì hơi muộn rồi đó. Nhưng trên hết, mình phải bảo vệ sức khoẻ của làn da để phòng tránh trường hợp tệ nhất có thể xảy ra.


Túm lại là vầy: tớ không xài KCN để chống đen da trước mắt. Cái chính vẫn là ngăn ngừa tình trang lão hoá sớm và ung thư da về lâu về dài :D. Đâu phải ngẫu nhiên mà tia UV dịch sang tiếng Việt thành “tia TỬ ngoại”. Tử nghĩa là chết đó mọi người :O. Thực ra thì hổng phải vậy, “tử” trong “tử ngoại” được dịch ra từ cụm “violet” áh, nhưng chúng ta cứ xem tử = chết đi cho nó ghê gớm :))). Ánh nắng mặt trời không phải dạng vừa đâu nhen :)))

Tớ sẽ nói rõ hơn cơ chế hoạt động của kem chống nắng ở bài tiếp theo nhen :D…

Advertisements
Standard

One thought on “Bạn muốn chết già hay “ngủm” sớm vì ung thư da?

  1. Pingback: Các người tình cũ của tớ | Beauty & Equality

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s